آلومینیوم کم‌کربن چقدر می‌ارزد؟ چالش LME برای ساخت یک پریمیوم معتبر جهانی

تلاش برای ایجاد یک معیار شفاف برای قیمت‌گذاری آلومینیوم کم کربن وارد مرحله حساسی شده است. Commodity Pricing and Analysis Limited یا CPAL، شرکت وابسته به گروه مالک بورس فلزات لندن، نخستین ارزیابی خود از «پریمیوم آلومینیوم پایدار» را منتشر کرده؛ اما گزارش جدید Reuters نشان می‌دهد داده‌های اولیه این ارزیابی برخلاف هدف اولیه پروژه، عمدتاً از گفت‌وگو با فعالان بازار به دست آمده‌اند و نه معاملات واقعی انجام‌شده.

این مسئله یک پرسش مهم برای صنعت ایجاد می‌کند: اگر خریداران حاضر باشند برای آلومینیوم با انتشار کربن کمتر مبلغ بیشتری پرداخت کنند، این ارزش افزوده چگونه باید به یک شاخص قیمت قابل اتکا تبدیل شود؟

نخستین عدد برای پریمیوم آلومینیوم پایدار

CPAL در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ نخستین پریمیوم خود را برای آلومینیومی که مجموعه‌ای از معیارهای پایداری را رعایت می‌کند و شدت انتشار آن حداکثر ۸ تن CO₂ به‌ازای هر تن فلز است، در محدوده ۲۵ تا ۳۵ دلار به‌ازای هر تن ارزیابی کرد.

این رقم علاوه بر پریمیوم معمول P1020A در روتردام، که در زمان ارزیابی حدود ۴۴۵ تا ۴۷۰ دلار در تن بود، پرداخت می‌شود. برای مقایسه، Fastmarkets معیار آلومینیوم کم‌کربن خود را با آستانه سخت‌گیرانه‌تر حدود ۴ تن CO₂ در هر تن آلومینیوم تعریف کرده و در همان دوره پریمیومی در حدود ۲۲.۵ دلار گزارش کرده بود.

این اختلاف در تعریف، خود یکی از مهم‌ترین مسائل بازار است. یک خریدار ممکن است محصولی با ۷ تن انتشار را «کم‌کربن» تلقی کند، در حالی که خریدار دیگری فقط محصول زیر ۴ تن را واجد شرایط بداند.

مشکل اصلی؛ داده معاملات واقعی هنوز کافی نیست

LME و Metalshub در ابتدا قصد داشتند ارزیابی پریمیوم‌های پایدار را تا حد امکان بر معاملات واقعی انجام‌شده بنا کنند. متدولوژی CPAL نیز معاملات اجراشده را در بالاترین سطح هرم داده قرار می‌دهد و سپس پیشنهادهای خرید و فروش معتبر و در نهایت ارزیابی و گفت‌وگو با بازار را در سطوح پایین‌تر قرار می‌دهد.

بورس فلزات لندن نیز در گزارش پایداری اکتبر تأیید کرده که ایجاد یک Benchmark جدید به دو عامل اساسی نیاز دارد: اعتماد و نقدشوندگی. LME تصریح می‌کند که حجم معاملات فلزات دارای مشخصات پایداری هنوز در بخش نسبتاً کوچکی از بازار فیزیکی متمرکز است و ساخت یک معیار قوی به زمان نیاز دارد.

«آلومینیوم کم‌کربن» دقیقاً یعنی چه؟

چالش فقط حجم معاملات نیست. تعریف محصول نیز اهمیت دارد.

طبق داده گردآوری‌شده توسط Reuters، متوسط جهانی انتشار مربوط به تولید آلومینیوم اولیه حدود ۱۴.۸ تن CO₂ به‌ازای هر تن فلز است، در حالی که تولیدکنندگان مختلف محصولاتی با شدت انتشار بسیار پایین‌تر عرضه می‌کنند. برخی محصولات بازیافتی Hydro حتی به کمتر از ۰.۵ تن می‌رسند و فناوری‌های جدیدی مانند آند خنثی نیز به دنبال کاهش شدید انتشار مستقیم هستند.

اما برای قیمت‌گذاری باید مشخص باشد که انتشار چگونه محاسبه می‌شود: برق مصرفی، آلومینا، حمل‌ونقل، آند، بازیافت و سایر بخش‌های زنجیره تا چه اندازه در محاسبه حضور دارند؟

بدون استاندارد مقایسه‌پذیر، دو محصول با عنوان «آلومینیوم کم‌کربن» می‌توانند ردپای زیست‌محیطی بسیار متفاوتی داشته باشند.

چرا LME قرارداد جداگانه برای آلومینیوم سبز ایجاد نکرد؟

LME تاکنون در برابر ایجاد یک قرارداد آتی مستقل برای فلزات پایدار مقاومت کرده است، زیرا ایجاد قراردادهای جداگانه می‌تواند نقدشوندگی بازار اصلی را تقسیم کند.

مدل فعلی به این صورت طراحی شده است که قیمت پایه همچنان همان Benchmark اصلی LME باشد و ویژگی پایداری به شکل یک پریمیوم جداگانه روی آن قرار گیرد.

این ساختار از نظر تجاری منطقی است؛ زیرا خریدار همچنان قیمت فلز را با LME پوشش ریسک می‌کند و فقط ارزش ویژگی کم‌کربن را جداگانه می‌سنجد.

اهمیت موضوع برای قراردادهای آینده آلومینیوم

اگر Benchmark معتبر شکل بگیرد، تولیدکننده‌ای که برای برق تجدیدپذیر، بازیافت، فناوری جدید یا کاهش انتشار سرمایه‌گذاری کرده است می‌تواند بازده اقتصادی این سرمایه‌گذاری را شفاف‌تر مشاهده کند.

شرکت Hydro نیز در واکنش به آغاز ارزیابی CPAL، این اقدام را گامی جالب دانسته اما تأکید کرده است که هر Benchmark باید تعریف روشن، روش قوی و حجم کافی از فعالیت واقعی بازار داشته باشد.

جمع‌بندی

خبر مهم فقط اعلام یک پریمیوم ۲۵ تا ۳۵ دلاری نیست. تحول اصلی، تلاش صنعت آلومینیوم برای اضافه‌کردن یک متغیر جدید به ساختار سنتی قیمت‌گذاری است.

در آینده ممکن است قیمت یک تن آلومینیوم تنها به LME، پریمیوم منطقه‌ای و مشخصات آلیاژی وابسته نباشد؛ بلکه شدت کربن و اعتبار داده‌های پایداری نیز مستقیماً وارد قرارداد تجاری شوند.

اما بازار هنوز در ابتدای این مسیر قرار دارد و تا زمانی که معاملات واقعی بیشتری گزارش نشوند، پریمیوم آلومینیوم پایدار را باید یک Benchmark در حال شکل‌گیری دانست، نه یک قیمت تثبیت‌شده جهانی.