پیش‌بینی چرخش بازار آلومینیوم چین از مازاد به کسری در نیمه دوم ۲۰۲۶

در بازاری که چین بیش از نیمی از تولید آلومینیوم اولیه جهان را در اختیار دارد، تغییر تراز عرضه و تقاضا حتی به‌اندازه چند ده‌هزار تن نیز می‌تواند توجه معامله‌گران، تولیدکنندگان شمش، کارخانه‌های اکستروژن و مصرف‌کنندگان صنعتی را به خود جلب کند. اکنون تحلیل گران سناریوهایی را مطرح کرده اند که بر اساس آن، بازار آلومینیوم چین پس از ثبت مازاد قابل‌توجه در نیمه نخست ۲۰۲۶، ممکن است تا پایان سال به محدوده کسری برسد.

رقم پیش‌بینی‌شده در مقایسه با حجم بیش از ۴۵ میلیون تنی تولید سالانه چین بسیار کوچک است و تحقق آن به چند فرض حساس درباره مصرف خودرو، پروژه‌های انرژی، صادرات محصولات نیمه‌ساخته، موجودی انبارها و سیاست‌های اقتصادی وابسته خواهد بود. بنابراین این خبر بیش از آنکه از یک کمبود قطعی حکایت کند، نشان‌دهنده نزدیک‌شدن بازار چین به نقطه‌ای شکننده میان مازاد و کسری است.

بر اساس ارزیابی Mysteel، تولید آلومینیوم اولیه چین در نیمه نخست ۲۰۲۶ به حدود ۲۲.۴۴ میلیون تن رسید که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۳ درصد افزایش داشت. ظرفیت نصب‌شده صنعت به حدود ۴۶.۱۰ میلیون تن در سال و ظرفیت عملیاتی به ۴۵.۳۱ میلیون تن رسیده است. این مؤسسه تولید کل سال ۲۰۲۶ را حدود ۴۵.۴۰ میلیون تن، معادل رشد تقریبی ۲.۳ درصدی، پیش‌بینی می‌کند.

Mysteel تراز نظری بازار را در سه‌ماهه نخست با مازاد ۱.۲۰۶ میلیون تن و در سه‌ماهه دوم با کسری ۶۹۲ هزار تن برآورد کرده است. حاصل این دو دوره، مازاد حدود ۵۱۴ هزار تنی برای نیمه نخست سال عنوان شده است. پیش‌بینی اصلی آن است که تقاضای نیمه دوم به‌اندازه‌ای تقویت شود که تراز کل سال نه‌تنها این مازاد را جذب کند، بلکه در نهایت حدود ۵۰ هزار تن کسری ثبت شود.

اگر بازار در پایان نیمه نخست ۵۱۴ هزار تن مازاد داشته باشد و تراز کل سال به کسری ۵۰ هزار تن برسد، نیمه دوم باید به‌طور ضمنی حدود ۵۶۴ هزار تن کسری خالص ایجاد کند. این رقم حاصل محاسبه تحریریه ایراک از داده‌های Mysteel است و نشان می‌دهد سناریوی اعلام‌شده، نیازمند یک تغییر محسوس در جذب فلز طی شش‌ماهه دوم است.

نکته مهم‌تر اینکه کسری نهایی ۵۰ هزار تنی فقط حدود ۰.۱۱ درصد از تولید پیش‌بینی‌شده ۴۵.۴ میلیون تنی چین را تشکیل می‌دهد. بنابراین تغییر محدود در تولید، صادرات، واردات، موجودی انبار یا مصرف نهایی می‌تواند این کسری کوچک را دوباره به مازاد تبدیل کند. از این منظر، بهتر است از تعبیر «تعادل بسیار فشرده» استفاده شود، نه کمبود قطعی و گسترده.

چرا چین در نیمه نخست با مازاد مواجه شد؟

مازاد نیمه نخست نتیجه افزایش عرضه در شرایطی بود که بخش‌هایی از مصرف داخلی نتوانستند با همان سرعت رشد کنند. سود مناسب واحدهای ذوب، بهره‌برداری بالا از ظرفیت‌ها و ورود تدریجی پروژه‌هایی که از اواخر ۲۰۲۵ راه‌اندازی شده بودند، تولید آلومینیوم اولیه را افزایش دادند. داده‌های اداره ملی آمار چین نیز نشان می‌دهد تولید پنج‌ماهه نخست به ۱۹.۲۲ میلیون تن رسید که ۳.۵ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود.

در طرف تقاضا، قیمت بالای آلومینیوم حاشیه سود برخی صنایع پایین‌دستی را محدود کرد و خرید کارخانه‌های فرآوری را کاهش داد. بخش ساختمان و املاک همچنان ضعیف باقی ماند و تقاضای فتوولتائیک نیز کمتر از انتظار ظاهر شد. تقاضای داخلی پس از حذف صادرات محصولات اکسترودی در نیمه نخست حدود ۲۰.۱۸ میلیون تن برآورد می شود که ۰.۶ درصد کاهش سالانه نشان می‌دهد.

بازار چین در ماه‌های ابتدایی سال با انباشت قابل‌توجه موجودی نیز مواجه شد. SMM اعلام کرده است که موجودی اجتماعی شمش آلومینیوم در اوایل ماه مه به ۱.۴۶۵ میلیون تن رسید؛ سطحی که از بالاترین ارقام سال‌های اخیر محسوب می‌شود. موجودی تا پایان ژوئن به حدود ۱.۱۶۵ میلیون تن کاهش یافت، اما همچنان در سطح بالایی باقی ماند.

صادرات چگونه مانع عمیق‌ترشدن مازاد شد؟

افزایش اختلاف عملکرد قیمت میان LME و SHFE، صادرات محصولات آلومینیومی چین را اقتصادی‌تر کرد. زمانی که قیمت‌های خارج از چین سریع‌تر از بازار داخلی افزایش یافتند، تولیدکنندگان چینی توانستند محصولات نیمه‌ساخته و اکسترودی خود را با حاشیه جذاب‌تری به بازارهای بین‌المللی عرضه کنند.

بر اساس داده‌های گمرک چین، صادرات مجموع آلومینیوم کارنشده و محصولات نیمه‌ساخته در پنج‌ماهه نخست ۲۰۲۶ به حدود ۲.685 میلیون تن رسید که ۱۰.۴ درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل بود. صادرات ماه مه نیز با رسیدن به ۶۳۲ هزار تن، بالاترین سطح حدود یک سال اخیر را ثبت کرد.

SMM در دسته محدودتر محصولات نیمه‌ساخته، صادرات ژانویه تا مه را ۱.۴۳۵ میلیون تن اعلام کرده که رشد سالانه ۱۳.۷ درصدی داشته است. این خروجی صادراتی، بخشی از ضعف مصرف داخلی را جبران کرد و به کاهش موجودی‌ها در سه‌ماهه دوم کمک رساند.

برای بازار جهانی، این موضوع دو پیام دارد. نخست آنکه چین در نیمه نخست به‌عنوان تأمین‌کننده جبرانی در برابر محدودیت عرضه خارج از این کشور عمل کرد. دوم آنکه هرگونه کاهش صادرات چین در نیمه دوم می‌تواند دوباره فشار عرضه را در بازارهای اروپا، آسیا و آمریکای شمالی تشدید کند.

چه عواملی می‌توانند کسری نیمه دوم را ایجاد کنند؟

سناریوی Mysteel بر این فرض استوار است که عرضه چین در نیمه دوم تقریباً تثبیت شود، درحالی‌که تقاضا از چند مسیر بهبود پیدا کند. با نزدیک‌شدن ظرفیت عملیاتی به سقف سیاستی صنعت، افزایش تولید جدید بیش از گذشته به جایگزینی ظرفیت‌های موجود و انتقال واحدها وابسته خواهد بود.

صنعت خودرو و خودروهای برقی

مصرف آلومینیوم در خودروهای چینی می‌تواند با عرضه مدل‌های جدید، سیاست‌های تشویقی خرید و افزایش صادرات خودروهای برقی رشد کند. آلومینیوم در بدنه، شاسی، محفظه باتری، مدیریت حرارتی، قطعات ریختگی و پروفیل‌های اکسترودی خودرو کاربرد دارد؛ بنابراین رشد تولید خودرو از چند کانال بر مصرف این فلز اثر می‌گذارد.

ذخیره‌سازی انرژی

Mysteel ذخیره‌سازی انرژی را پویاترین بخش تقاضای جدید معرفی می‌کند. تولید محفظه‌های باتری، رک‌ها، تجهیزات خنک‌کننده، باس‌بارها و سازه‌های نگهدارنده می‌تواند تقاضا برای ورق، فویل، قطعات ریختگی و پروفیل آلومینیومی صنعتی را افزایش دهد. برخی تولیدکنندگان این حوزه در چین به نرخ‌های بالای بهره‌برداری نزدیک شده‌اند.

انرژی خورشیدی

مصرف آلومینیوم در صنعت فتوولتائیک طی نیمه نخست ضعیف‌تر از انتظار بود؛ اما Mysteel احتمال می‌دهد افزایش مناقصات پروژه‌ها و رشد تولید ماژول در نیمه دوم، تقاضا برای فریم پنل‌ها، سازه‌ها و پروفیل‌های اکسترودی را تقویت کند.

بازسازی موجودی صنایع پایین‌دستی

اگر قیمت‌ها در نیمه دوم اصلاح شود، کارخانه‌هایی که موجودی مواد اولیه خود را پایین نگه داشته‌اند ممکن است دوباره وارد بازار شوند. چنین موجی از خرید می‌تواند «مصرف ظاهری» را حتی پیش از افزایش واقعی تولید محصولات نهایی بالا ببرد. Mysteel این بازسازی موجودی را یکی از عوامل بالقوه تغییر تراز بازار می‌داند.

چرا نباید پیش‌بینی کسری را قطعی تلقی کرد؟

مهم‌ترین دلیل احتیاط این است که SMM تقریباً هم‌زمان با انتشار پیش‌بینی Mysteel، تصویر محافظه‌کارانه‌تری از نیمه دوم ارائه کرده است. SMM معتقد است بازار SHFE با دو فشار هم‌زمان، یعنی موانع اقتصاد کلان و افزایش عرضه خارج از چین، روبه‌رو خواهد بود.

نخست، تقویت دلار می‌تواند ارزش‌گذاری فلزات غیرآهنی را محدود کند. دوم، کاهش تدریجی ریسک‌های ژئوپلیتیکی و بازگشت برخی ظرفیت‌های خاورمیانه ممکن است بخشی از محدودیت عرضه جهانی را برطرف کند. هم‌زمان پروژه‌های جدید اندونزی و سایر مناطق نیز در حال افزایش تولید هستند.

سوم، رشد صادرات چین ممکن است پایدار نماند. اگر فاصله قیمت LME و SHFE کاهش پیدا کند، پنجره سود صادراتی تولیدکنندگان چینی کوچک‌تر خواهد شد. SMM هشدار داده است که سفارش‌های موجود هنوز از صادرات حمایت می‌کنند، اما سفارش‌های جدید برخی محصولات نیمه‌ساخته در معرض کاهش قرار گرفته‌اند.

چهارم، موجودی داخلی باوجود کاهش ۳۰۰ هزار تنی از اوج ماه مه، همچنان بالاست. داده‌های Mysteel نشان می‌دهد موجودی انبارهای ۱۶ شهر عمده چین در پایان ماه مه حدود ۱.۴ میلیون تن بوده و نسبت به سال قبل ۱۶۹.۹ درصد افزایش داشته است. این حجم می‌تواند در صورت کاهش تقاضا، مانع تبدیل سریع بازار به کسری شود.

سه سناریو برای نیمه دوم سال ۲۰۲۶

مسیر بازار آلومینیوم چین را نمی‌توان با یک پیش‌بینی خطی توضیح داد. ترکیب متغیرهای تولید، صادرات، سیاست‌های تحریک مصرف و موجودی، سه سناریوی اصلی ایجاد می‌کند.

سناریوی پایه؛ تعادل فشرده و کسری محدود

در این سناریو، تقاضای خودرو، ذخیره‌سازی انرژی و فتوولتائیک به‌آرامی بهبود می‌یابد، صادرات همچنان قابل‌قبول باقی می‌ماند و تولید به‌دلیل محدودیت ظرفیت رشد جهشی نمی‌کند. در این صورت، بازار می‌تواند به همان کسری محدود پیش‌بینی‌شده Mysteel نزدیک شود و قیمت SHFE عمدتاً در دامنه ۲۱ تا ۲۵ هزار یوان در هر تن نوسان کند.

سناریوی صعودی؛ کسری عمیق‌تر و فشار بر صادرات

اگر سیاست‌های تحریک اقتصادی چین قوی‌تر شوند، تولید خودروهای برقی افزایش یابد، پروژه‌های انرژی شتاب بگیرند و صنایع پایین‌دستی هم‌زمان موجودی‌سازی کنند، جذب آلومینیوم می‌تواند از پیش‌بینی فعلی فراتر برود. در چنین وضعیتی، صادرات محصولات نیمه‌ساخته احتمالاً کاهش می‌یابد و بازارهای خارج از چین با محدودیت بیشتری مواجه می‌شوند.

سناریوی نزولی؛ بازگشت مازاد

اگر رکود ساختمان ادامه یابد، بازیابی فتوولتائیک ضعیف باشد، دلار قوی باقی بماند و عرضه خاورمیانه و اندونزی سریع‌تر بازگردد، مزیت صادراتی چین کاهش خواهد یافت. در این سناریو، موجودی‌های بالا می‌توانند دوباره بر بازار فشار وارد کنند و کسری پیش‌بینی‌شده هرگز محقق نشود.

پیام این تحول برای بازار جهانی آلومینیوم چیست؟

چین فقط بزرگ‌ترین تولیدکننده آلومینیوم جهان نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین صادرکنندگان محصولات نیمه‌ساخته، ورق، فویل و مقاطع اکسترودی نیز محسوب می‌شود. ازاین‌رو، تغییر تراز داخلی این کشور می‌تواند بر میزان فلزی که به بازار جهانی هدایت می‌شود اثر بگذارد.

در صورت تحقق کسری، تولیدکنندگان چینی احتمالاً بخشی از فلز و محصولات خود را در بازار داخلی نگه می‌دارند. این تحول می‌تواند حمایت بیشتری برای قیمت LME، پریمیوم‌های منطقه‌ای و قیمت محصولات پایین‌دستی ایجاد کند. بااین‌حال، چون کسری پیش‌بینی‌شده بسیار محدود است، اثر آن احتمالاً بیشتر به شکل ایجاد یک کف حمایتی برای قیمت‌ها ظاهر می‌شود، نه الزاماً یک جهش مداوم و یک‌طرفه.

از سوی دیگر، کاهش صادرات مقاطع و محصولات نیمه‌ساخته چین می‌تواند فشار رقابتی بر تولیدکنندگان اکستروژن در سایر کشورها را کاهش دهد. این وضعیت برای کارخانه‌های منطقه‌ای که بر تحویل سریع، تولید سفارشی و خدمات مهندسی تمرکز دارند، می‌تواند یک فرصت تجاری ایجاد کند.

پیامدهای احتمالی برای صنعت آلومینیوم ایران

برای تولیدکنندگان ایرانی، اهمیت این خبر فقط در تغییر قیمت شمش خلاصه نمی‌شود. بازار چین بر قیمت آلومینا، شمش، بیلت، محصولات نیمه‌ساخته، هزینه تأمین و حتی شرایط رقابت در بازارهای صادراتی اثر می‌گذارد.

در بخش تأمین، احتمال کسری یا کاهش صادرات چین می‌تواند نوسان قیمت بیلت و شمش را افزایش دهد. در چنین شرایطی، اعتبار زمانی پیشنهادهای فروش، مدیریت موجودی مواد اولیه و زمان‌بندی خرید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در بخش فروش، کاهش احتمالی صادرات پروفیل و محصولات نیمه‌ساخته چین می‌تواند فضای بیشتری برای تولیدکنندگان منطقه‌ای پروفیل آلومینیومی صنعتی و مقاطع آلومینیومی اختصاصی ایجاد کند. مزیت رقابتی در این بازار بیش از قیمت صرف، به طراحی مهندسی، کیفیت سطح، کنترل ابعادی، انعطاف در تیراژ و تحویل سریع وابسته خواهد بود.

پنج شاخص باید در نیمه دوم ۲۰۲۶ به‌طور مستمر پایش شوند:

• موجودی اجتماعی شمش آلومینیوم چین
• تولید ماهانه آلومینیوم اولیه چین
• نسبت قیمت SHFE به LME
• صادرات محصولات نیمه‌ساخته و اکسترودی چین
• تقاضای خودرو، ذخیره‌سازی انرژی و فتوولتائیک

ترکیب این پنج شاخص، تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار ارائه می‌کند و از تصمیم‌گیری بر اساس یک تیتر یا یک پیش‌بینی منفرد جلوگیری خواهد کرد.

چین در آستانه کمبود نیست، اما حاشیه امنیت بازار کاهش یافته است

پیش‌بینی Mysteel از کسری ۵۰ هزار تنی بازار آلومینیوم چین، یک علامت مهم درباره تغییر جهت تراز عرضه و تقاضاست؛ اما این رقم نباید به‌عنوان نشانه وقوع یک کمبود بزرگ تعبیر شود. حجم کسری در مقایسه با تولید سالانه چین بسیار محدود است و در دامنه خطای طبیعی پیش‌بینی‌های بازار قرار می‌گیرد.

اهمیت اصلی گزارش در این است که بازار چین پس از دوره‌ای از تولید بالا، مصرف ضعیف و انباشت موجودی، ممکن است وارد مرحله‌ای شود که رشد تقاضای صنایع جدید تقریباً تمام ظرفیت افزایشی عرضه را جذب کند. این تغییر، قدرت اثرگذاری خودروهای برقی، ذخیره‌سازی انرژی و کاربردهای نوین آلومینیوم را نشان می‌دهد.

در مقابل، موجودی بالا، ضعف بخش ساختمان، کاهش احتمالی سفارش‌های صادراتی و افزایش عرضه خارج از چین همچنان ریسک‌های جدی هستند. بنابراین محتمل‌ترین تصویر برای نیمه دوم ۲۰۲۶ نه یک بحران عرضه، بلکه بازاری با تعادل بسیار فشرده، نوسان زیاد و حساسیت بالا به داده‌های ماهانه است.